Stan na 15 lipca 2026 r. WHO/Europe poinformowało, że tylko 8% państw ma standardy określające odpowiedzialność, gdy system AI w zdrowiu zawiedzie. Dla prywatnej placówki w Polsce nie jest to odpowiedź, kto ponosi odpowiedzialność prawną. To sygnał operacyjny: przed błędem trzeba wskazać osobę, która może przerwać działanie funkcji i uruchomić bezpieczny tryb zastępczy. Jedną rzecz można ustalić dzisaj: kto ma prawo powiedzieć „stop” dla danej funkcji.

Jeżeli model klasyfikuje zgłoszenia, przygotowuje szkic odpowiedzi lub wspiera opis badania, AI może wskazać wyjątek, ale człowiek zatwierdza dalsze działanie. Nie należy zostawiać modelowi decyzji o kontynuacji pracy po błędnym wyniku, zaniku usługi albo podejrzanym zachowaniu narzędzia.

Co zmienia komunikat WHO

WHO/Europe opublikowało komunikat 15 lipca 2026 r. przy okazji konferencji w Lizbonie, która trwa 15–16 lipca i obejmuje m.in. ramy odpowiedzialności, zarządzanie ryzykiem oraz gotowość instytucji. Liczba 8% opisuje lukę w standardach na poziomie państw regionu WHO, a nie ocenę konkretnej polskiej placówki.

Wniosek dla managera jest jednak prosty: odpowiedzialność prawna i gotowość operacyjna to dwie różne rzeczy. Umowa z dostawcą może być potrzebna, lecz nie odpowie w pierwszych minutach, kto wstrzymuje funkcję, kto sprawdza jej wpływ i kto zatwierdza wznowienie. To nie jest moment na improwizację, ani na czekanie na odpowiedź z infolinii.

Co zrobić teraz

  • Wykryj: zapisz, co narzędzie zrobiło albo czego nie zrobiło, oraz którą funkcję procesu objął sygnał.
  • Wstrzymaj: imienny właściciel operacyjny wyłącza dotkniętą funkcję i przełącza zespół na ustalony tryb ręczny.
  • Zweryfikuj: lekarz lub upoważniony personel ocenia wpływ tam, gdzie sygnał dotyka procesu medycznego; przy procesie administracyjnym decyzję prowadzi manager.
  • Powiadom: dostawca dostaje opis techniczny, a IOD włącza się, gdy trzeba ocenić możliwy wpływ na dane osobowe.
  • Ustal komunikację: przed kontaktem z pacjentami zespół potwierdza fakty, odbiorcę i osobę zatwierdzającą treść.
  • Zapisz i wznów: wróć do funkcji dopiero po odnotowaniu przyczyny, warunku naprawy i osoby akceptującej wznowienie.

Ta karta decyzji nie przesądza o winie ani obowiązkach prawnych. Ma sprawić, by zespół nie używał dalej funkcji tylko dlatego, że ekran wygląda normalnie.

Role, których nie wolno zostawić w domyśle

Manager placówki utrzymuje listę funkcji AI oraz zastępstwo dla osoby uprawnionej do ich wstrzymania. Lekarz lub osoba odpowiedzialna za proces medyczny ocenia, czy sygnał mógł wpłynąć na działania wobec pacjenta. IOD pomaga ocenić konsekwencje dla danych, a dostawca dostarcza fakty techniczne i informację o poprawce.

To rozdzielenie ról nie ma tworzyć czterech podpisów pod każdym komunikatem. Ma usunąć martwy punkt, w którym wszyscy czekają na decyzję kogoś innego, a narzędzie nadal pracuje.

Kogo dotyczy i co sprawdzić dzisiaj

Ten news dotyczy właściciela, managera i kierownika rejestracji w placówce, która ma choć jedną aktywną funkcję AI. Co sprawdzić dziś: wybierz jedno narzędzie, wpisz imię właściciela zatrzymania, numer do dostawcy i warunek powrotu do pracy.

Warto zacząć od tego testu, gdy funkcję można bezpiecznie przełączyć na tryb ręczny, a właściciel zatrzymania jest osiągalny. Zatrzymaj pilotaż, gdy nie ma osoby decyzyjnej, kanału do dostawcy albo bezpiecznego trybu zastępczego.

Przy kolejnym ćwiczeniu warto mierzyć czas do wstrzymania, odsetek incydentów z imiennym właścicielem oraz czas domknięcia. Najpierw przejdź tę kartę na symulowanym sygnale, bez danych pacjenta. Dopiero wtedy wiadomo, czy procedura działa poza dokumentem.

Źródła